2026-cı ildə Azərbaycanın iqlim məsələləri: çağırışlar və perspektivlər
Qlobal temperatur artımı, su ehtiyatlarının azalması, ekstremal hava hadisələrinin intensivləşməsi və ekosistemlərin zəifləməsi ölkənin sosial-iqtisadi inkişafına birbaşa təsir göstərir.
Ekologiya.az bildirir ki, son illərdə Azərbaycanda orta illik temperaturun artımı müşahidə olunur. Xüsusilə yay aylarında istilik dalğalarının intensivliyi artmış, quraqlıq halları genişlənmişdir. Bu vəziyyət kənd təsərrüfatına, suvarma sistemlərinə və içməli su təminatına təsir göstərir.
Ən ciddi problemlərdən biri isə Xəzər dənizinin su səviyyəsində müşahidə olunan dəyişikliklərdir. Səviyyənin enməsi sahil infrastrukturu, balıqçılıq və liman fəaliyyəti üçün risklər yaradır. Eyni zamanda Kür və Araz çay hövzələrində su ehtiyatlarının azalması kənd təsərrüfatı sektoruna əlavə təzyiq göstərir.
Bəs İqlim dəyişikliyi nəticəsində Azərbaycanda hansı hallar daha tez-tez qeydə alınır?
İqlim dəyişikliyi nəticəsində Azərbaycanda güclü leysan və sel hadisələri, Torpaq sürüşmələri, uzunmüddətli quraqlıq, meşə yanğınları baş verir. Bu hadisələr infrastrukturun zədələnməsinə, kənd təsərrüfatı məhsuldarlığının azalmasına və iqtisadi itkilərə səbəb olur. Dağlıq və dağətəyi bölgələr xüsusilə həssas ərazilər hesab olunur.
İqlim dəyişiklikləri kənd təsərrüfatı məhsuldarlığına birbaşa təsir edir. Quraqlıq və su çatışmazlığı taxılçılıq, pambıqçılıq və meyvəçilik sahələrində riskləri artırır. Buna görə də damcı suvarma sistemlərinin tətbiqi, iqlimə davamlı sortların seçilməsi və torpaq mühafizəsi tədbirləri aktuallaşır.
İqlim dəyişikliyi həm çağırış, həm də imkan yaradır. Yaşıl iqtisadiyyata keçid yeni investisiyalar, innovasiyalar və beynəlxalq əməkdaşlıq üçün şərait formalaşdırır. Azərbaycan üçün əsas məsələ enerji ixracatçısı mövqeyini qorumaqla yanaşı, ekoloji dayanıqlılığı təmin etmək və gələcək nəsillər üçün sağlam ətraf mühit yaratmaqdır.
Nəticə etibarilə, 2026-cı ildə Azərbaycanın iqlim məsələləri təkcə ekoloji deyil, həm də iqtisadi və strateji məsələ kimi qiymətləndirilir. Effektiv siyasət, texnoloji yeniliklər və cəmiyyətin fəal iştirakı ölkənin iqlim dəyişikliklərinə qarşı mübarizədə uğur qazanmasının əsas şərtləridir.
Ekologiya.az
V.Turan